سوال تحقیق چیست

سوال تحقیق چیست

سوال تحقیق چیست؟ ، مرحله بعد از انتخاب موضوع، بیان سؤال تحقیق است. این مرحله با مرحله موضوع تحقیق بسیار مرتبط می‌باشد و حتی گاهی جزیی از مرحله قبل می‌شود.

سوال تحقیق چیست؟ ، اولین مرحله تحقیق احساس وجود یک ابهام  است؛ پژوهشگر در کار خویش با مانع یا مشکلی روبرو گردیده است که در حل آن ابهام یا تردید دارد و ذهن او را مشغول کرده است. این نکته‌ای است که در آغاز هر گونه پژوهش بسیار مهم است.

سوال تحقیق چیست؟ ، از این رو است که باید دانشجویان را از ابتدا به پرسشگری و تعمق در موضوعات عادت داد. اگر از یک محصل دوره‌های تحصیلات عالیه خواسته شود تا ذهن خود را برای طرح سؤالات بیش‌تر فعال کند، می‌توان انتظار داشت که در آینده نیاز و علاقه او به تحقیق و پیشرفت بیش‌تر شود.

سوال تحقیق چیست؟ ، به‌همین ترتیب احتمال یافتن پاسخ پرسش، یا به عبارتی همان حقیقت، نیز بیش‌تر خواهد شد. پس گام نخست در هر کار پژوهشی یک «چرا» یا یک «پرسش» است.
اما سؤال این جاست که ‌‌چه طور یک سؤال تحقیق خوب انجام می‌شود. بگذارید همین جا یک نکته خیلی خیلی مهم یادآوری شود که اغلب محققان جوان به‌خصوص دانشجو‌ها اشتباه می‌کنند.

سوال تحقیق چیست؟ ، به هیچ وجه فقط برای ارضای کنجکاوی خود نباید سؤال تحقیق را مطرح کرد. تحقیق یک کار علمی است نه یک مسیر ماجراجویانه برای پاسخ به سؤالات شخصی؛ بنابراین در هنگام انتخاب موضوع باید به انگیزه تحقیق و نگارش سؤال خیلی خوب فکر شود.

سوال تحقیق چیست؟ ،«پرسش» نقطه آغازین یک مسیر علمی است که باید دو ویژگی داشته باشد: اول این که هنوز جواب آن داده نشده است که این دو حالت دارد یا این که این سؤال قبلا طرح نشده و حالت بدیع دارد و یا به این سؤال به روشی دیگری پاسخ داده شده که جواب آن چالش‌برانگیز است.

سوال تحقیق چیست؟ دوم این که به ابهامات پیشتر از این سؤال پاسخ داده شده و اکنون نیاز است که به سؤالات بعد از آن پرداخنه شود. هر سؤال علمی برای پاسخ دادن نیاز به یکسری پیش فرض دارد که باید در تحقیقات قبلی به آن پاسخ داده شده باشد وگرنه این تحقیق پایه علمی نخواهد داشت.

سوال تحقیق چیست
سوال تحقیق چیست – کالج نوین

سوال تحقیق چیست؟ ، به زبان دیگر سؤالات علمی مثل حلقه‌های زنجیر هستند که محقق وقتی می‌تواند آخرین حلقه زنجیر فعلی را پاسخ دهد که حلقه‌های قبلی در تحقیقات پیشین جواب داده شده باشد.

به‌عنوان مثال اگر موضوع تحقیق در مرحله نخست «ارزیابی ظرفیت باربری پی یک ساختمان بر روی خاک لایه‌ای است» در مرحله بعدی همین موضوع به‌صورت جزئی‌تر مثلاً به تأثیر جنس لایه‌ها اعم از رسی یا ماسه‌ای بودن پرداخته شود.

این مقاله را مطالعه کنید  تحقیق اکتشافی

سوال تحقیق چیست؟ پرسش علمی پرسش مورد علاقه یا مورد توجه جامعه علمی است. یعنی این که محققان برای گسترش دانش خود نیاز به پاسخ‌های ارائه شده آن پرسش دارند، بنابراین اگر یک دانشجو در حین تحصیل به موضوعی علاقمند شد و یا با توجه به مطالب درسی مسیر تحقیق خود را انتخاب و یک پرسش ذهن او را مشغول کرد نباید شتاب کند. احتمالا این پرسش و علاقه ویژگی‌های تحقیق علمی را ندارد و تازه یک شروع است.

برای این که مطمئن شوید که پرسش مناسبی یافته است، دو راه وجود دارد. اول این که با یک متخصص یعنی کسی که در همان زمینه تجربه داشته و احیاناً مقالاتی را نوشته است نه لزوما کسی که آن را درس می‌دهد مشورت کند.

سوال تحقیق چیست؟ دوم این که مقالات قبلی مرتبط را بررسی نماید. مخصوصاً برای این کار بهتر است یک مقاله مروری در زمینه موضوع خود پیدا کرده و آن را به دقت بخوانید.

 سرانجام این که، یک محقق پیش از این که در دریای اطلاعات غوطه‌ور شود و به سراغ جمع‌آوری داده‌ها برود باید مطمئن شود که «پرسش» مناسبی برای تحقیق خود انتخاب کرده است در غیر این‌صورت پس از یک دوره دست و پا زدن در اطلاعات، بدون این که نتیجه مناسبی پیدا کند تحقیق را رها کرده و یا با ارائه یک جواب سطحی و غیر قابل قبول به پژوهش خود پایان دهد.

سوال تحقیق چیست؟ بنابراین عاقلانه این است که در مرحله انتخاب موضوع با وسواس عمل کرده و پس از اطمينان از درست بودن پرسش، تحقیق را آغاز کند.

یک تحقیق خوب مانند ورود به درون غاری تاریک و طولانی برای دسترسی به گنجی ارزشمند استبرای پیمودن موفق این مسیر باید «هدف» مشخص باشد، «نقشه دقیق» در اختیار بوده و با استفاده از «ابزار و وسایل» کافی، کامل و مناسب در «مدّت زمان» پیش‌بینی شده که توانایی جسمی، آذوقه و شرایط محیطی اجازه می‌دهد، پیمودن مسیر را آغاز کرد.

 در غیر این صورت به چاه گمراهی پا نهاده که اگر سلامت خود را از دست ندهد، در سردرگمی فضای تاریک پیموده شده، انرژی، وقت و سرمایه خود را از بین برده است. از این رو است که می‌توان گفت «پرسش تحقیق» همان انگیزه‌ انرژی‌بخشی است که محقق را تا انتهای راه به دنبال جواب می‌کشاند.

اهداف تحقیق- سوال تحقیق چیست؟

سوال تحقیق چیست؟ هدف کلی هر تحقیق همان عنوان منتخب خواهد بود و اهداف ویژه یا اختصاصی، موارد جزیی شده ای است که محقق را به هدف کلی می رساند.

این مقاله را مطالعه کنید  ضریب همبستگی

در هر یک از انواع پژوهش ها، اهداف خاصی دنبال می شود که آن ها بر شکل گیری و چگونگی بیان مساله تاثیر می گذارد و از آن تاثیر می پذیرد.

سوال تحقیق چیست؟ یکی از عوامل موثر بر تعیین هدف پژوهش این است که دانشجو با خود بیاندیشد که پس از پایان پژوهش راجع به چه چیزی گزارش خواهد داد. اهداف یک پروژه تحقیقاتی خلاصه آنچه که باید با انجام مطالعه به آن برسیم را بیان می کند.

۱ـ هدف کلی: آنچه را که مطالعه به طور کلی به آن دست خواهد یافت، هدف کلی می‌گویند. هدف کلی در واقع همان عنوان مطالعه است با این تفاوت که با لغات قابل اندازه‌گیری مثل «تعیین یا شناخت» که معنی و کاربرد دقیق و واضح‌تری دارند، شروع می‌شود.

۲ـ اهداف اختصاصی (ویژه یا جزیی): این اهداف باید واقع بینانه مطرح شود و به آنچه که مطالعه برای حل آن طرح‌ریزی شده متمرکز باشند.

اهداف جزئی در واقع جزئی از هدف کلی هستند و اگر به خوبی تنظیم شوند، محقق را به طراحی روش تحقیق و نحوه گردآوری، تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها هدایت خواهند نمود.

هدف جزئی نباید از قالب هدف کلی خارج شد و باید به جنبه‌های اساسی مطالعه محدود باشد.

در اهداف جزئی هم باید از افعالی نظیر تعیین کردن، مقایسه‌کردن، اثبات‌کردن، محاسبه‌کردن و برقرارکردن استفاده کرد و از به کارگیری افعال مبهم نظیر فهمیدن، مطالعه کردن و اذعان کردن دوری نمود.

3- اهداف کاربردی: این هدف، کاربرد عملی طرح پژوهشی انجام شده را در سطح جامعه نشان می‌دهد. در هدف کاربردی باید شرح دهیم که این پژوهش چه کاربردهایی دارد که ارزش صرف زمان و هزینه را دارا می‌باشد.

سوال تحقیق چیست - کالج نوین
سوال تحقیق چیست – کالج نوین

انواع سؤالات تحقیق:- سوال تحقیق چیست؟

سؤالات توصیفی:

سؤالات توصیفی درباره شباهت و هم سانی پدیده ها می پرسند.

با داشتن سؤالات توصیفی، محققان اطلاعات را از طریق مصاحبه ها، پرسشنامه ها، مشاهده یا تحلیل اسناد و مدارک جمع آوری می کنند.

چنین سؤالاتی می توانند ذاتاً کمی یا کیفی باشند.

به ندرت سؤالات توصیفی را در تحقیقات تجربی به کار می برند.

مثالی از یک سؤال توصیفی می تواند این گونه باشد:

زمانی که اکثراً سفید پوست ها در دانشکده یا دانشگاه حضور دارند، دانشجویان اقلیت قومی نژادی از چه فرآیندهای مقابله در برابر محرک های تنش زا فرهنگ پذیری استفاده می کنند؟

چنین سؤالی می تواند با استفاده از یک روش کیفی و یا کمی مورد بررسی قرار گیرد.

برای آگاهی بیشتر رساله دکتری کریتون (2006) را مشاهده کنید.

سؤالات رابطه ای:- سوال تحقیق چیست؟

سؤالات رابطه ای میزان ارتباط بین دو یا چند متغیر را با یکدیگر بررسی می کند.

این مقاله را مطالعه کنید  نمونه گیری متوالی چیست

در انواع مطالعات همبستگی بین متغیرها، چنین سؤالاتی مطرح می شود.

اگر چه این گونه سؤالات، کانون توجه اصلی پایان نامه کریتون نیست، اما مثالی از یک سؤال رابطه ای موضوع مورد مطالعه وی این گونه بود: آیا بین محرک های تنش زای فرهنگ پذیری و فشار روانی حضور دانشجویان اقلیت قومی نژادی در دانشکده یا دانشگاهی که اکثراً سفیدپوستان در آن حضور دارند، رابطه ای وجود دارد؟

سؤالات تفاوتی:

سوال تحقیق چیست؟ ، سؤالات تفاوتی [تفاوت سنجی] این نکته را بررسی می کند که آیا بین یا درون گروه ها یا شرکت کنندگان، تفاوت هایی وجود دارد.

ویژگی اصلی سؤالات تفاوتی، داشتن حالت مقایسه ای است.

چنین سؤالاتی می توانند ماهیتاً کمی یا کیفی باشند.

باز هم اگر چه سؤالات تفاوتی در کانون توجه اصلی پایان نامه کریتون نبود، اما در بخشی از تحقیق او وجود داشت.

مثالی از یک سؤال تفاوتی با موضوع قبلی چنین خواهد بود:

سوال تحقیق چیست؟ آیا از نظر محرک های تنش زای فرهنگ پذیری برای دانشجویان اقلیت قومی نژادی در دانشکده یا دانشگاهی که اکثراً سفیدپوستان در آن حضور دارند در مقایسه با آن دسته از دانشجویان اقلیت قومی نژادی که در دانشکده یا دانشگاه شهری یا فرهنگ متفاوت حضور دارند، تفاوت هایی وجود دارد؟

سوال تحقیق چیست؟ این سؤال می تواند با استفاده از یک روش کمی یا کیفی مورد آزمون قرار گیرد.

اکنون باید توضیح دهید که قصد طرح چه نوع سؤالی را دارید: سؤال توصیفی، رابطه ای یا تفاوتی.

سؤال را بنویسید.

از بابت درستی شکل سؤال نگران نباشید.

نوع سؤالات تحقیق را تشخیص دهید.

سوال تحقیق چیست؟ ، امکان دارد هر سه نوع سؤال تحقیق را که در رساله یا انجام پایان نامه قبلی مورد توجه قرار گرفت، داشته باشید.

نوشتن سؤالات تحقیق برای رساله (پایان نامه) یک فرآیند خطی نیست؛ بلکه یک فرآیند تکراری است.

به مرور که نسبت به موضوع تحقیق آشناتر می شوید، قادر خواهید بود سؤالات تحقیق شفاف، دقیق و معناداری را بنویسید.

رسیدن به سؤالات پژوهشی که واقعاً شفاف و دقیق باشد مستلزم چندین بار بازنویسی است.

سوال تحقیق چیست؟ ، به علاوه، انواع مختلفی از سؤالات تحقیق، مستلزم انواع مختلفی از طرح های تحقیق و انواع مختلفی از روش های گردآوری و تحلیل داده ها می باشد.

فرضیات تحقیق

سوال تحقیق چیست؟ ، فرضیه پاسخی فرضی به مسأله یا پرسش های پژوهش است. فرضیه یک پیشنهاد یا پیش بینی منطقی است که پس از آزمایش و بررسی رد یا قبول می شود.

فرضیه هایی که در تحقیق بیان می شوند باید مانند اهداف مطالعه به طور دقیق، واضح و کامل و با استفاده از واژه های قابل اندازه گیری بیان شوند.

سوال تحقیق چیست - کالج نوین
سوال تحقیق چیست – کالج نوین

کاربرد فرضیه صفر(پوچ) برای آن است که محقق یک پاسخ احتمالی به عنوان شکل مخالف پاسخ خود یا فرضیه صفر را آزمون کند و در این حالت، اعلام می شود که فرض صفر رد شده و فرض مقابل آن پذیرفته است.

در واقع فرضیه یک جواب فرضی و یا حدس زیرکانه، درباره ی چگونگی روابط بین چند متغیر». در واقع، فرضیه، بیان کننده ی این مطلب است که «اگر چنین رخ دهد، چنان نتیجه می شود».

مثال: افراد سیگاری، بیشتر به بیماری های قلبی مبتلا می شوند.

از بررسی تعاریف گوناگون فرضیه، مشخص می شود که فرضیه، نوعی حدس است که زاییده ی درک و فهم پژوهشگر از اطلاعات جمع آوری شده درباره مبانی نظری و آزمایشی تحقیق است و نمی تواند فقط زاییده تخیلات محقق باشد.

در یک تقسیم بندی فرضیه ها را به دو نوع تقسیم می کنند:

الف) فرضیه پژوهشی: فرضیه پژوهشی عبارت است از جمله ای که رابطه میان دو متغیر را به صورت دقیق و روشن بیان کرده و نشان‌ دهنده انتظارات پژوهشگر از نتایج پژوهش است.

مثال: میان بهره هوشی و پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت وجود دارد.

فرضیه پژوهشی خود به دو دسته ی جهت دار و بدون جهت تقسیم می‌شود:

– فرضیه جهت دار (فرضیه یک دامنه): هنگامی که در یک فرضیه پژوهشگر پیش بینی کند که تغییرات یک متغیر باعث افزایش یا کاهش متغیر یا متغیرهای دیگری می شود، آن فرضیه جهت دار است.

– فرضیه بدون جهت (فرضیه دو دامنه): فرضیه ای را بدون جهت گویند که جهت تاثیر و رابطه متغیر مستقل بر متغیر وابسته مشخص نباشد.

– فرضیه ی صفر (فرض پوچ): فرض صفر یک فرضیه آماری است که ادعا می کند میان متغیرهای مورد آزمایش ارتباط یا اختلاف معنی داری وجود ندارد. هدف پژوهش و آزمون های انجام گرفته در رابطه با پژوهش رد یا تایید فرض صفر است، فرض صفر مغایر فرض پژوهش است.

فرض صفر گویای آن است که هر نوع تفاوت رابطه یا اثری، صرفا نتیجه وقایع اتفاقی یا خطاها و اشتباهات آماری و نمونه گیری است.

ب) نوع دیگری از فرضیه به نام فرض خلاف وجود دارد که عبارت است از فرضیه آماری رد شده. یعنی فرضی که خلاف فرض صفر است. ممکن است فرض خلاف یک فرض پژوهشی باشد و ممکن است فرض پژوهشی نباشد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پنج × 4 =

شروع گفتگو
نیاز به کمک دارید؟
سلام
چطور می تونم کمکتون کنم؟